БАЛА ҲӘМ ҲУҚЫҚ ЯКИ ШАҢАРАҚТАҒЫ ТУЎРЫ СӨЗЛИЛИК ҲАҚҚЫНДА....
Жаңа дүньяға келген бала тек ғана ата-анасына емес, ал барлық жақынларына да қуўаныш бағышлайды. Себеби, бул туўылып атырған нәресте- әўладлар даўамшысы. Халқымызда "Бир балаға жети мәҳәлле ата-ана" деген даналық гәп бар. Бала тәрбиясында тийкарғы орын-шаңарақ. "Уяда не көрсең, ушқанда соны көресең" деген нақыл да жүдә дурыс айтылған.
Мектепке келген бала енди тәртип интизам менен ҳәрекет етиў кереклигин устазлары арқалы түсине баслайды. Усы орында "Мектеп оқыўшылары ушын әдеп-икрамлылық қағыйдалары" ҳәр бир балаға үйретип барылады. Нәтийжеде оқыўшы жәмийетте өзин услап тута билиўге тәрбияланады. Ата-ана бала тәрбиясында устазы менен бирге ис алып барса, баланың қәбилетин сезип ойласып толықтырып барса, ол ертең жәмийетке керекли қәниге болып жетиседи. Деген менен көпшилик ата-аналар өзлериниң жуўапкершилигин толық сезинип атырма? Баланың тәрбиясында көпшилик машқалалы тәрепин билимлендириў мәкемесине аўдарып, өзлерин баласының алдында "мәрт" көрсетип жүрген айырым ата-аналарымыз да аз емес.
Адамның ким болып қәлиплесиўи балалық дәўирине, балалықтағы әдебине байланыслы. Сонлықтан баланың шаңарақта туўры сөзлиликке де дурыс тәрбияланыўына қатты итибарлы болыўымыз керек. Үлкенлердиң гәпине,нәсиятына қулақ түрип, тыңлаў көнликпесине де тәрбиялап барыўымыз керек. Ҳәзир жасырарлығы жоқ бала туўе жасларымыздың өзинде де гәп қайтарыў, қолын бир силтеп кетиў әдетлери көбирек ушыраспақта. Өз ҳуқықымызды билемиз деп, миллийлигимизди қайда апаратырмыз?
"Устаз меҳри,ана меҳри- егиз" деген халық нақылына сүйенген устазларымыз бала тәрбиясына ата- анасындай бар меҳрин берип тәрбия берип киятыр.
"Өтирикти ырас етип айтпаған,
Бас кетсе де туўры жолдан қайтпаған."-деп жырлаған Әжинияз бабамыз. Өтириктиң өмири қысқа. Әкем тийе берсин: "Қызым көзиң менен көрмеген затқа исенбе, өсек сөзге ерме"-деп ҳәр дайым шынлыққа тәрбиялады.
"Мың бир ҳәдис"тен:
Өтирик айтыўдан сақланыңлар.
Себеби өтирикши иймансыздур.(309)
Расгөйлик жолында қәўип-қәтер көрсеңлер де рас сөйлеңлер. Сонда ҳүрмет табасызлар. Ҳәттеки, пайда көрип турсаңызларда өтириктен сақланыңлар. Себеби, бәри бир өтирикшиниң түби ўайран."(338).
Келешегимиз болған бала тәрбиясында олардың ҳуқықларын қорғап, "Шаңарақ-мектеп-мәҳәлле"ойласылған ҳалда ис тутайық.
Зульфия АШИРБЕКОВА,
2-санлы ҚМУББ мектебиниң оқыў ислери бойынша директор орынбасары.

скачать dle 12.0
Сайтқа кириў
лучший сайт где можно скачать шаблоны для dle 12.0 бесплатно