Депутат минбери: Саламат турмыс тәризине жаӊаша итибар
Мәмлекетимизде денсаўлық ҳәм спорт тараўын түпкиликли реформалаў, саламатлықты беккемлеў ҳәм репродуктив саламатлықты үгит-нәсиятлаў бойынша қатар нызам ҳәм қарарлар қабыл етилген болып, тийкарынан жәмийетте инсан саламатлығын беккемлеў, жас әўладтың ҳәр тәреплеме жетиклигине ерисиўде дене тәрбия ҳәм спорттың әҳмийетин асырыў, медициналық мәдениятты кең ен жайдырыўға итибар артып бармақта.
Бул бағдарда түрли кеселликлердиң алдын алыў, саўалландырыў ҳәм бақлаў, саламат турмыс тәризин ен жайдырыў және кеселлениўди кемейттириў бойынша изшил ис-илажлардың бири Өзбекстан Республикасы Президентиниң 2018-жыл 18-декабрдеги «Жуқпалы болмаған кеселликлер профилактикасы, саламат турмыс тәризин қоллап-қуўатлаў ҳәм халықтың физикалық белсендилиги дәрежесин асырыў ис-илажлары ҳаққында»ғы Қарарына тийкар халық арасында саламат турмыс кешириўге қаратылған мақсетли жумыслар елимиз бойлап әмелге асырылды. Бул қарар саламат турмыс тәризине әмел етиўди ҳәм мәмлекетлик органлар ҳәм шөлкемлер басшыларының жумыслары нәтийжелилигин баҳалаўдың тийкарғы өлшемлеринен бири – хызметкерлердиң саламат турмыслық дәрежесин қоллап-қуўатлаўы, олардың физикалық белсендилиги дәрежесин асырыў мақсетинде бәрше зәрүр шараятларды жаратыў, усы ўазыйпаларды әмелге асырыўға қаратылғанлығы менен әҳмийетли болды. Орынларда спорт ҳәм саламатлық иләжларының өткерилиўи ҳәм саламатлыққа итибар мәкеме, шөлкемлерден де арта баслады.
Бүгингидей пүткил жәҳәнде пандемия себепли инсан саламатлығы ең жоқары итибарға түсип, кеселлике қарсы гүресте бәрше еллерде кең көлемли саламатластырыў илажлары әмелге асырылып келинбекте. Президентимиз тәрепинен «Саламат турмыс тәризин турмысқа кең ен жайдырыў ҳәм ғалабалық спортты және де раўажландырыў ис-илажлары ҳаққында»ғы Пәрманының қабыл етилиў болса елимизде инсан саламатлығын беккемлеўде ғалабалық ис-илажларға баслама болды десек қәтелеспеймиз. Өйткени, саламат инсан ғана жумыс нәтийжелилиги ҳәм туўры қарарлар қабыл етиўи анық.
Пәрман бүгинги күнимиз ушын да оғада әҳмийетли болып, халық арасында ғалабалық спорт илажларын әмелге асырыўда жүриў, жуўырыў, минифутбол, велоспорт, бадминтон, стритбол, «Workout» (мәҳәлле ҳәм көше фитнеси) спорттың тийкарғы түрлери етип белгиленеди. Бунда халықтың күнлик жүриў ҳәм жуўырыўға үгит-нәсиятлаў мақсетинде «Саламат турмыс тәризи» (www.1hls.uz) платформасын жаратыў арқалы кең тартыў илажлары әмелге асырыў белгиленген болып, бәрше орынларда, мәкеме, шөлкемлерде саламатлыққа итибарды және де асырыўды мақсет етеди.Бул илажларды әмелге асырыў ушын хошаметлеў системасы да белгиленген болып, пәрман менен бир сутка даўамында он мың ҳәм оннан да артық қәдем жүрген18 жас және оннан жоқары жастағы елимиз пуқаралары электрон қалташасына 3 мың сум, бир айда бир мәрте район, қала бойынша ең көп жүрген шахсқа 300 мың сум, аймақлар бойынша ең көп жүрген шахсқа 500мың сум, республика бойынша ең көп қәдем басқан шахсқа болса 1 млн сум қосымша пул электрон қалташасына өткерип бериледи.
Және де орынларда пияда ҳәм велосипедте жүриў ушын «Саламатлық соқпақлары»ның шөлкемлестирилиўи, арнаўлы орынларда қолайлы шараятлардың жаратылыўы, белгилердиң орнатылыўы менен толық шараятты тәмийинлеў, пиядалар ҳәм велосипед жолларын қурыўда бөлек ҳәрекетлениў имканиятларын жаратыў ҳәмде майыплылығы болған шахслар ушын да арнаўлы ис-илажлар шөлкемлестириў белгиленген.
Бул илажларды әмелге асырыўда және де аймақларда жаңадан қурылып атырылған турақ жайлардың қала қурылысы нормаларына өзгерислер киритиў, үй-жайлар, сондай-ақ мәкемелердиң тийисли аймақларында велосипед ушын орынлар, заманагөй спорт майданшаларын шөлкемлестириў, ҳәр бир район, қалаларда, ондағы мәкан ҳәм аўыллық пуқаралар жыйынларда «Саламат турмыс тәризи раўажланған мәҳәлле» таңлаўларын шөлкемлестириў ҳәм жеңимпазларды хошаметлеў арқалы да саламатлықты еле де ен жайдырыўға итибар қаратылған. Ал жас әўладтың бәркамаллығына ерисиўде саламатлық илажларын әмелге асырыў ушын мектепке шекемги ҳәм улыўма билим бериў мектеплериниң бирлемши спорт қураллары, үскенелери менен тәмийинлеўде 2021-жылда 6021 мектепке шекемги шөлкемлерге 2 млн сумнан, 9942 улыўма билим бериў мектебине 5 млн сумнан ажыратылыўы белгиленген.
Мийнет жәмәәтлеринде жумыс алып барып атырған хызметкерге келеси жыл басынан «Спорт үгит-нәсиятшысы» қосымша ўазыйпасын жүклеў ҳәм оның ис-ҳақына 20 процент муғдарында үстеме белгилениўи болса ҳәр бир жәмәәтте спорт ҳәм саламатлықты беккемлеў илажларының нәтийжели шөлкемлестирилиўине себеп болдары сөзсиз.
Кейинги ўақытларда жумыс өнимдарлығын асырыўда нәтийжели ҳәм мақсетли усыллардан пайдаланыў бойынша қатар илажлардың әмелге асырылыўы, әсиресе жумыс бабында тәнепислердиң шөлкемлестирилиўине ҳәм саламатлық илажларының әмелге асырылыўына итибар қаратылмақта. Пәрман менен де белгиленгениндей жумыс ўақтынан соң ҳәптеде бир мәрте басшы ҳәм бәрше хызметкерлердиң дене тәрбия ҳәм спорт шынығыўлары менен шуғылланыўы тәмийинлениўи, ғалабалық спорт иләжларының шөлкемлестирилиўи, биринши басшылардың «Жеке үлги» принципи тийкарында ис-илажларды белгилеўи атап өтилген.
Улыўма билим бериў, профессионал ҳәм жоқары билимлендириў орынларында сабақлар арасында «Спорт минуты» физикалық шынығыўлары, сабақлар басланыўынан алдын 2 минут дем алыў шынығыўларын өткериў әмелиятқа енгизиледи. Және де 2021-2022 – оқыў жылынан баслап улыўма билим бериў мектеплеринде бәрше класларда дене тәрбия пәнин ҳәптеде еки мәрте оқытыў шөлкемлестириледи.
Бул мақсетли илажлардың әмелге асырылыўы менен орынларда дене тәрбия ҳәм спортқа итибар және де артып, саламатластырыў инфраструктурасы қәлиплестирилиўи, мәҳәллелерде спорт майданшалары, арнаўлы пияда ҳәм велосипед ушын жоллардың қурылыўы, билимлендириў мәкемелериниң спорт әнжамларына болған талабын қанаатландырылыўы, бәрше халқымыз, балалар ҳәм жаслар арасында спорт үгит-нәсияты күшейттириледи. Буның ушын зәрүр қаржылардың ажыратылыўы ҳәм белгиленген ўазыйпалардың әмелге асырылыўы ушын тийисли министрликлерге тапырмалар берилген болып тийкарғысы халқымыздың саламатлығын беккемлеўдей уллы иске бәрше халқымызды тартыўдан ибарат.
Пәрман кең жәмийетшилик, халқымыз ушын ең тийкарғы байлық-саламатлығымызды беккемлеўде мақсетли ҳүжжет сыпатында қабыл етилип, белгиленген ўазыйпалар жергиликли кеңестеги Өзбекстан «Миллий тикланиш» демократиялық партиясының депутатлық топары тәрепинен кең үгит-нәсиятланбақта. Партия мақсет-ўазыйпаларында да инсан саламатлығы ҳәм жәмийетте саламат турмыс тәризин кеңнен ен жайдырыў баслы ўазыйпа сыпатында белгиленген.
М.Айтымов,
Халық депутатлары Қараөзек районлық Кеңеси депутаты, районлық Балалар өспиримлер спорт мектеби директоры.
скачать dle 12.0
Сайтқа кириў
лучший сайт где можно скачать шаблоны для dle 12.0 бесплатно