КЕСИП АЛЫЎ ШӘРТНАМАСЫ ТҮСИНИГИ ҲӘМ ТҮРЛЕРИ
Кесип алыӯ шәртнамасы Өзбекстан Республикасы Пуқаралық Кодексиниң 37-бабының 631-702-статьяларында нәзерде тутылған.
Кесип алыӯ шәртнамасы бир тәреп (кесип алыӯшы) екинши тәреп (буйыртпашы)тиң тапсырмасына тийкар бир исти орынлаӯ ҳәм оның нәтийжесин буйыртпашыға белгиленген мүддетте тапсырыӯ мәжбүриятын алады. Егер нызам ҳүжжетлеринде яки тәреплер келисиӯинде басқаша тәртип нәзерде тутылған болмаса, исти орынлаӯ ушын кесип алыӯшы тәӯекел қылады.
Кесип алыӯ шәртнамасы бойынша орынланатуғын ислер затты таярлаӯ яки оны қайта ислеӯ (ислеӯ бериӯ) яки басқа исти орынлаӯ, нәтийжесин буйыртпашыға бериӯ яки басқаша тәризде тапсырыӯ ҳаққында дүзиледи.
Егер кесип алыӯ шәртнамасында басқаша тәртип нәзерде тутылған болмаса, ис кесип алыӯшының материаллары, оның күши ҳәм қәрежетлери есабынан орынланады делинген.
Кесип алыӯ шәртнамасында бас кесип алыӯшы ҳәм жәрдемши кесип алыӯшы деген түсиниклер бар болып, егер нызам ҳүжжетлеринде яки кесип алыӯ шәртнамасында кесип алыӯшының шәртнамада көрсетилген исти шахсан өзи орынлаӯ мәжбүрияты келип шықпаса, кесип алыӯшы өз мәжбүриятларының бир бөлегин орынлаӯ ушын басқа шахслар (жәрдемши кесип алыӯшылар)ды тартыӯға ҳақылы. Бундай ҳалларда кесип алыӯшы бас кесип алыӯшы есапланады, ал бас кесип алыӯшы мәжбүриятының бир бөлегин орынлаӯшы үшинши шахс бул жәрдемши кесип алыӯшы есапланады.
Кесип алыӯ шәртнамасының түрлерине келетуғын болсақ, төмендеги яғный күнделикли турмыслық кесип алыӯ шәртнамасы, қурылыс кесип алыӯ шәртнамасы, жойбар ҳәм қыдырыӯ ислери кесип алыӯ шәртнамасы ҳәмде илимий-тексериӯ, тәжрийбе-конструкторлық ҳәм технология ислери кесип алыӯ шәртнамалары түрлери бар.
-Күнделикли турмыслық кесип алыӯ шәртнамасы исбилерменлик жумысын әмелге асырып атырған кесип алыӯшы турмыслық кесип алыӯ шәртнамасы бойынша буйрытпашы пуқараның тапсырмасы менен оның турмыслық яки басқа шахсый зәрүриятларын қандырыӯға қаратылған белгилди бир ислерди орынлаӯ мәжбүриятын, буйыртпашы болса исти қабыл етип алыӯ ҳәм ҳақысын төлеӯ мәжбүриятын алады.
-Қурылыс кесип алыӯ шәртнамасы бойынша кесип алыӯшы шәртнамада белгиленген мүддетте буйыртпашының тапсырмасы менен белгили объектти қурыӯ яки басқа қурылыс исин орынлаӯ мәжбүриятын алады, буйыртпашы болса кесип алыӯшыға исти орынлаӯ ушын зәрүр шәраят жаратып бериӯ, исти қабыл етип алыӯ ҳәм келисилген ҳақысын төлеӯ мәжбүриятын алады.
Қурылыс кесип алыӯ шәртнамасы кәрхананы, имаратты (атап айтқанда, уй-жай имаратын) яки басқа объектти қурыӯ яки қайта қурыӯ ҳаққында, сондай-ақ монтаж, сазлаӯ-иске түсириӯ ҳәм қурылып атырылған объект пенен тиккелей байланыслы болған басқа ислерди орынлаӯ ҳаққында дүзиледи. Қурылыс кесип алыӯ шәртнамасы ҳаққындағы қағыйдалар, егерде шәртнамада басқаша тәртип нәзерде тутылған болмаса, имаратларды капитал оңлаӯ ислерине қаратада қолланылады.
Кесип алыӯшы қурылыс ҳәм ол менен байланыслы болған ислерди истиң көлеми, мазмунына ҳәм оларға қойылатуғын басқа талапларды белгилетуғын жойбар-смета ҳүжжетлерине муӯапық әмелге асырыӯ шәртлиги белгиленген.
-Жойбар ҳәм қыдырыӯ ислери кесип алыӯ шәртнамасы бойынша кесип алыӯшы (жойбарлаӯшы. қыдырыӯшы) буйыртпашының тапсырмасы бойынша белгиленген мүддетте жойбар-смета ҳүжжетлерин ислеп шығыӯ ҳәм (яки) қыдырыӯ ислерин орынлаӯ мәжбүриятын, буйыртпашы болса оны қабыл етип алыӯ ҳәм ҳақ төлеӯ мәжбүриятын алады.
Егер нызамда яки шәртнамада басқаша тәртип нәзерде тутылмаған болса, жойбар ҳәм қыдырыӯ ислери шәртнамасына күтилмегенде орынлаӯ мүмкин болмаслығы қәӯипи буйыртпашының мойнына түседи.
-Илимий-тексериӯ ислери кесип алыӯ шәртнамасы бойынша кесип алыӯшы (орынлаӯшы) буйыртпашы берген ӯазыйпада көрсетилген илимий тексериӯлерди әмелге асырыӯ, тәжрийбе-конструктолық ҳәм технология ислери кесип алыӯ шәртнамасы бойынша болса-жаңа буйым үлгисин, оған тийисли конструкторлық ҳүжжетлерин, жаңа технологияны ислеп шығыӯ яки үлги нусқасын таярлаӯ мәжбүриятын алады. Бунда буйыртпашы кесип алыӯшыға (орынлаӯшыға) техникалық тапсырық бериӯ, исти қабыл етип алыӯ ҳәм оның ҳақысын төлеӯ мәжбүриятын алады.
З.Д.БЕРДИМУРАТОВ.
Шымбай районлар аралық
экономикалық судының баслығы.скачать dle 12.0
Сайтқа кириў
лучший сайт где можно скачать шаблоны для dle 12.0 бесплатно