PISA ХАЛЫҚАРАЛЫҚ БАҲАЛАЎ БАҒДАРЛАМАСЫНДА ОҚЫЎ САЎАТХАНЛЫҒЫ ТҮСИНИГИ
Ҳәммемизге белгили«PISA» (инглис тилинде Programme for International Student Assessment) түрли мәмлекетлерде 15 жаслы оқыўшылардың саўатлылығын (оқыў, математика, тәбийий пәнлер) ҳәм билимлерин әмелиятта қоллаў қәбилетин баҳалаўшы халықаралық бағдарлама саналады. Бул атамамәмлекетимизде билимлендириў тараўына да кирип келди ҳәм әмелиятта сынаў тәризинде қолланыла баслады. Бул бағдарлама ҳаққында биз педагоглардың, cондай-ақ, оқыўшылар, ата-аналар-бәршениң хабардарлығы болыўы керек деп ойлайман.
2021-жылда Өзбекстан биринши мәрте халықаралық баҳалаў бағдарламасында қатнасады.
PISA халықаралық баҳалаў бағдарламасы дүньядағы белгили дәстүрлерден бири болып, дәслеп 1997- жылда ислеп шығылған ҳәм 2000- жылда биринши мәрте қолланылған. Бағдарлама ҳәзирги күнге шекем 7 мәртебе дүнья жүзи көлеминде ҳәр 3 жылда бир мәрте өткериледи. Ақырғы 2018-жылда өткерилген изертлеўде бириншиден- оқыў саўатханлығы тийкарғы жөнелис болып табылады. Бағдарлама мақсети тест яки сынаўлар өткериў емес, ал оқыўшыларда XXI әсир көнликпелерин қәлиплестириў, бәсекилес кадрлар жаратыў ушын беккем тийкар жаратыў есапланады.
Оқыў саўатханлығында оқыўшының тексттеги сөзлерди бир-бирине қосып оқый алыўы ямаса мәлим бир ўақыттың ишинде қанша көп сөзди оқыў шеберлиги анықланады. Егер, оқыўшы берилген текстти шырайлы қылып оқып берсе ҳәм барлық сораўларға жуўап бере алса, онда ол жоқары нәтийжеге ериседи. Баҳасы жоқары болады. Берилген сораўлар оқыўшының еслеў қәбилетин тексериўге қаратылған болады.
Оқыў саўатханлығында инсан өзиниң билим ҳәм көнликпелерин раўажландырыўда жәмийетте өз орнын табыў мақсетине ерисиў ушын текстти түсиниўи, тексттеги мағлыўматлардан пайдаланып пикир жүритип билиўи ҳәм де оларға мүнәсибет билдириўдеги қәбилети айрықша деп есапланады.
Оқыўшы енди тек ғана тексттеги сөзлердиң мәнисин түсинип ғана қоймастан, олардың лингвистикалық ҳәм грамматикалық қурылысын анықлай алыўы керек. Соның менен бирге тексттеги мағлыўматларды өзиниң көз алдына келтирип, дүнья ҳаққындағы түсиниклерин байланыстырып билиўи керек.
PISA оқыў саўатханлығы бойынша үш көнликпе тийкарында баҳаланады.
1-көнликпе: Текстке кириў ҳәм мағлыўматларды табыў көнликпеси;
2-көнликпе: Түсиниў көнликпеси. Мағлыўматларды додалаў ҳәм айдынлық киритиў;
3-көнликпе: Пикир жүритиў ҳәм баҳалаў сыпаты, исенимди баҳалаў, текст көриниси ҳәм мазмуны ҳаққында пикир жүритип билиў;
Мине, усы көнликпелер арқалы оқыўшы текстке кириў ҳәм мағлыўматларды излеў пайытында тапсырма талапларына түсинсе текст дүзилиси ҳаққында билимге ийе болады.
Бир сөз бенен айтқанда PISA халықаралық баҳалаў бағдарламасы мәмлекетимиз жасларының интеллектуал қәбилетиниң өсиўине хызмет қылатуғыны сөзсиз. Ең әҳмийетлиси бул бағдарлама жәҳәнде тәлимниң баҳалаў системасында да тән алынып, бир қанша мәмлекетлерде әмелге асырылып келинбекте.
Базаргул Сипатдинова,
Қараөзек районы ХББ не қараслы 31-санлы улыўма орта билим бериў мектебиниң қарақалпақ тили ҳәм әдебияты пәни муғаллими.
скачать dle 12.0
Сайтқа кириў
лучший сайт где можно скачать шаблоны для dle 12.0 бесплатно