Шыпакер кеңеси: БОТУЛИЗМ ҚӘЎИПЛИ КЕСЕЛЛИК
Ботулизм кеселлигиниң микробы аўқаттан зәҳәрлениўдиң ең аўыр түрин келтирип шығарады. Бул микроб азық- аўқат өнимлеринде кислородсыз ортада көбейеди. Ботулизм кеселлигин шақырыўшы микроблар көбинесе мийўе палыз өнимлери, замарық, гөш ҳәм балық өнимлеринен сыпатсыз ҳәм таярлаў технологиясына әмел етпеген, үй шараятында таярланған қыяр помидор, баклажан икрасы, консерва өнимлеринде көбейип, оларды инсан қабыл қылғанда кеселлениўи мүмкин. Ботулизм микробы менен зәҳәрленген өнимди адам ҳәтте аўзына салып, жутпаса да кеселлик келип шығыўы мүмкин. Сондай- ақ, ботулизм таяқшасының ислеп шығарған зәҳәрлери қанға тез сорылады ҳәм жүдә күшли тәсир қылады. Кеселликтиң жасырын дәўири 2 сааттан 8-10 күнгеше созылады. Мийўе палыз, ҳәм замаррықларға ботулизм қозғатыўшыларының споралары, әсиресе, топырақтан өтеди.
Ботулизм қозғатыўшылары сыртқы орталыққа жүдә шыдамлы болып, 100 градуста 6 саат, 120 градуста болса 10 минутқа дейин тири болады.
Ботулизм споралары қолай шараятқа түсип қалғанда көбейип өзинен токсин ажыратып шығарыўы ушын кислородсыз орта қолай болып есапланады. Сол себепли ботулизм қозғатыўшылары консерваланған өнимлерде, ветчина, колбаса ҳәм балықларда жақсы раўажланады.
Кеселлик белгилери: Ботулизм таяқшасының ислеп шығарған зәҳәри қанға тез сорылады ҳәм жүдә күшли тәсир қылады. Кеселликтиң жасырын дәўири 2 сааттан 8-10 күнгеше созылады. Ботулизм токсинлери менен зәҳәрленген азық- аўқатларды қабыл қылғаннан кейин, 2-3 саат ишинде айырым ҳалларда бир суткадан кейин, зәҳәрленген адамның көңли бийтаҳат болып қайт қылады. Басы қатты аўырады, аўыз бослығы ҳәм тамақ жоллары қурыйды. Көзи булдырап ҳәмме нәрсе екеў болып көринеди (диплопия), қабақлары түсип кетеди (птоз), аўырыў адам жутыныўға, шайнаўға қыйналады. Ботулинотоксинге нерв системасы күшли сезгир болғанлығы ушынменингиал симптомлар гүзетиледи. Мойын ҳәм аяқ буўынларының ҳәрекетсизлениўи, буның нәтийжесинде аўырыўдың жүриўи қыйынласқаны гүзетиледи. Ботулизм кеселлигинде жүрек қан- тамыр ҳәм нерв системасының хызмети кескин истен шығады. Егер, аўырыў ўақтында шыпакерге мүрәжат қылмаса оның өмири қәўип астында қалады ҳәм ўақтында емлеў шаралары көрилмесе кеселлик өлим менен тамамланады.
Ботулизмға шалынбаў ушын ҳәр бир инсан төмендегилерге әмел қылыўы керек.
- үй шараятында помидор, қыяр бақлажан икралары сыяқлы консерва өнимлерин таярламаў;
- Белгиленбеген орынлар, көше бойларында сатылып атырған консерва өнимлерин сатып алмаў;
- Саўда орынларынан консерва өнимлерин сатып алған ўақытта өнимниң сыртқы қапламасында ҳәм онда келтирип өтилген ислеп шығарыўшы кәрхана аты, ислеп шығарылған сәнеси, жарамлылық мүддетине айрықша итибар бериў;
- Ҳәр қандай консерва өнимлерин ашыўдан алдын оны шайқамастан жақсылап көзден кешириў, қақпағы көтерилмегенлигине, сүйықлығының тынықлығына ҳәм өнимниң езилмегенине итибарлы болыў;
Ботулизм кеселлигин емлеў ҳәмде белгилериниң алдын алыўдың бир ғана жолы шыпакерге өз ўақтында мүрәжат қылыў. Аўырыў адамды үй шараятында өзи билгенинше емлеў аўыр жағдайларға, ҳәттеки өлимге алып келиўи мүмкин. Сол себепли кеселлик белгилери гүзетилсе, тезлик пенен емлеўханаға мүражат қылыў шәрт.
М. ИҚЛАСОВА,
районлық санитария-
эпидемиологиялық Тынышлықҳәм жәмийет саламатлығы бөлиминиң Санитария шыпакери жә
рдемшиси.скачать dle 12.0
Сайтқа кириў
лучший сайт где можно скачать шаблоны для dle 12.0 бесплатно